Reklama

Dziesięciolecie śmierci ks. inf. Romana Kostynowicza (1921-2008) – wspomnienie

W poszukiwaniu piękna

2018-09-25 11:55

Ks. Jan Marcin Mazur
Edycja szczecińsko-kamieńska 39/2018, str. VI

Zygmunt Piotr Cywiński
Ks. inf. Roman Kostynowicz

Poszukiwanie piękna – pośwęcenie tej sprawie własnego życia, określa powołanie artysty. Św. Jan Paweł II eksponuje ten wątek w liście, który skierował do artystów na progu trzeciego tysiąclecia (4 kwietnia 1999 r.). Poszukiwanie piękna, tworzenie piękna i wreszcie ratowanie piękna stanowiły swoistą busolę w całym życiu ks. inf. Romana Kostynowicza.

Urodził się w Jeziernej k. Tomaszowa Lubelskiego, 10 kwietnia 1921 r. Ukryty w łonie matki Bronisławy, razem z nią chronił się w czasie wojny polsko-bolszewickiej przed nacierającą na Warszawę konną armią Siemiona Budionnego. Jako dorosły człowiek w rozmowach wracał czasem do tych wydarzeń, w których wielka historia na podobieństwo żywiołu wkraczała w życie jednostek. Można powiedzieć, że w przypadku ks. Romana wspomniana już potrzeba piękna i wrażliwość zostały mu przekazane w genach.

Matka Bronisława była nauczycielką rysunku i muzyki. Stryj Kazimierz Kostynowicz (1884-1928), legionista, ukończył Krakowską Akademię Sztuk Pięknych u boku takich mistrzów, jak Stanisław Wyspiański i Leon Wyczółkowski. Malarzem był także starszy o 10 lat rodzony brat Stanisław, który studiował pod okiem Teodora Axentowicza i Xawerego Dunikowskiego. Popiersie brata Stanisława autorstwa tego wybitnego polskiego rzeźbiarza zwracało uwagę w pełnym pamiątek po bracie pokoju na piętrze starej XVIII-wiecznej kamieńskiej plebanii. W bliskiej rodzinie ks. Romana spotykamy głównie artystów i oficerów. Oficerskie szlify nosił także ojciec Romana, a ich ostatnie spotkanie miało miejsce w sierpniu 1939 r. On sam w młodości sposobił się do zawodu leśnika.

Reklama

1 września 1939 r. historia raz jeszcze wtargnęła w jego życie. Tego dnia młodzież polska nie poszła do swoich klas w szkołach. W tym dniu wojna otwarła swoje złowieszcze wrota, stając się okrutną nauczycielką. Osiemnastoletni Roman rozpoczyna swoje dorosłe życie. Wstępuje w szeregi Armii Krajowej, równolegle podejmuje pracę młynarza w młynie zbożowym, którym kieruje niemiecki zarządca. Ta praca daje możliwość utrzymania konspiracyjnych kontaktów i pewnej swobody poruszania się, a także dostęp do mąki – ten dostęp w czasie okupacji miał swoje szczególne znaczenie. Oddział AK, któremu podlegał Roman Kostynowicz ps. Rokocz, otrzymał rozkaz wymarszu do Warszawy celem wsparcia powstania. Ostatecznie jednak tam nie dotarł.

Roman dotarł do Warszawy w lutym 1945 r. Był tam już jego brat. Opowiadał o swojej samotnej, zimowej wędrówce po ruinach stolicy. Zarabiał na życie szkląc okna. Pracy nie brakowało, gorzej bywało ze szkłem. Brat, który założył już w Lublinie Oddział Związku Polskich Artystów Plastyków, przygotowywał Romana do podjęcia studiów malarskich. Boża Opatrzność zrządziła jednak inaczej. Ze Szczecina przyszło zaproszenie – był to list szkolnego kolegi z Tomaszowa, Jana Żurawskiego, który przebywał w naszym mieście, jako jeden z podopiecznych ks. Kazimierza Żarnowieckiego (1910-1981). Kapłan ten wywodzący się z kręgów duchowieństwa poznańskiego przybył do Szczecina, aby pomóc tu organizować od podstaw polskie życie. W budynkach byłej Meisterschulle przy dzisiejszym placu Kilińskiego założył Powszechne Warsztaty Pracy. W ramach tej niezwykłej instytucji edukacyjno-opiekuńczej i terapeutycznej zajął się młodymi ludźmi ocalonymi z wojennej pożogi. W ramach PWP działały pracownie: stolarska, ślusarska i hafciarska. Równolegle utworzony został, na wzór istniejących już we Francji i Belgii, Instytut Liturgiczny. Twórcą tych dzieł był wspomniany wyżej ks. Kazimierz Żarnowiecki, który w liście datowanym na 18 grudnia 1945 r. pisał do ówczesnego administratora apostolskiego w Gorzowie Wielkopolskim, ks. dr. Edmunda Nowickiego, późniejszego biskupa gdańskiego: „Praca ostatnich miesięcy dała mi znowu trochę więcej doświadczenia, a porządkowanie spraw całej naszej instytucji naprowadza mnie na myśl, żeby z całą tą ideologią opieki nad bezdomnymi i uwłaszczeniem ich połączyć wyraźnie służbę Kościołowi, stąd coraz wyraźniej powstaje we mnie myśl utworzenia instytutu liturgicznego – wtedy do tej pracy stanęłyby nasze warsztaty wraz z internatem”.

Talenty organizacyjne ks. Żarnowieckiego wynikały z jego bogatej osobowości i charyzmatów. Jednym nich był dar prowadzenia głębokich rozmów z wychowankami. W czasie tych rozmów Roman Kostynowicz, wychowawca w Instytucie Liturgicznym, dojrzewał do decyzji o kapłaństwie. On sam napisał po latach we wspomnieniach: „Ks. Żarnowiecki, z którym po raz pierwszy w życiu mogłem rozmawiać o wszystkim i o sobie, mało było nam wieczornych godzin… był to nadzwyczajny ksiądz. Do dziś dziękuję Bogu za to, że go spotkałem w życiu”.

Takie świadectwo o charyzmatycznym kapłanie złożył ks. Roman Kostynowicz 40 lat później. Ostateczną decyzję o kapłaństwie poniekąd wymógł wspomniany wcześniej szkolny kolega Jan Żurawski. Stało się to w sercu Szczecina przy Bramie Portowej. Miejsce to zawsze tętniące życiem, w bliskości ruin kościoła św. Jakuba, jakby określiło podstawowe duchowe kontury i swoisty „temperament duszpasterski” młodego człowieka wybierającego kapłaństwo, w którym odkrył cel swojego życia.

Kandydatów do kapłaństwa pochodzących z Ziem Zachodnich przyjmowano do Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Tam też udał się śladem kolegi Zenona Świątkowskiego, także wychowawczy w PWP. Studia rozpoczęte w Wojciechowym i prymasowskim Gnieźnie były kontynuowane już od roku 1947 w Gorzowie nad Wartą. Tutaj też ks. Roman Kostynowicz przyjął w 1952 r. święcenia kapłańskie. Pracował jako notariusz w Gorzowskim Sądzie Biskupim. W 1956 r. rozpoczął studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, wybierając jako kierunek konserwację zabytków. Pytany po latach dlaczego zostawił malarstwo, odpowiedział: „Uświadomiłem sobie, że najważniejszy jest człowiek, a nie piękno poza człowiekiem”.

Ta osobista, by tak rzec, estetyczna opcja preferencyjna na rzecz człowieka była bardzo wyrazista w ciągu 56 lat jego kapłańskiego życia, aż do końca. W okresie jego posługiwania, zwłaszcza w Kamieniu Pomorskim, wykrystalizował się swoisty styl pracy duszpasterskiej, który czasem on sam nazywał „personalizmem kamieńskim”. Działo się to wszystko w starej kamieńskiej plebanii, która gościła wielu wybitnych hierarchów, wśród nich kardynałów i biskupów: Stefana Wyszyńskiego (1901-1981), Franza Koeniga (1904-2004), Rogera Etchegaray’ego; wybitnych artystów, wśród nich: prof. Stefana Stuligrosza (1921-2012), prof. Feliksa Rączkowskiego (1906-1989) i prof. Joachima Grubicha. W tym miejscu należy wspomnieć o wakacyjnych pobytach luminarzy polskiej nauki. Wymieńmy tu historyka sztuki i muzealnika prof. Gwido Chmarzyńskiego (1906-1973), filozofa, wieloletniego rektora KUL-u, o. prof. Mieczysława A. Krąpca (1921-2008), czy też historyka sztuki, poetę i eseistę ks. prof. Janusza Pasierba (1929-1993). Wieczorne rozmowy na kamieńskiej plebanii zamieniały się w prawdziwe sympozja. Pewną rolę odegrał tutaj fakt, że młody Roman Kostynowicz bywał często w Jaremczu, gdzie w posiadaniu rodziny był pensjonat Doboszanka. Dodajmy, że Jaremcze było przed wojną chętnie odwiedzanym kurortem nazywanym Perłą Karpat. Kamieńska plebania była domem otwartym, gościnnym, przyjaznym, a jego gospodarz był dostępny – mocno odbiegając od wcale licznych wcieleń pewnego siebie „kościelnego funkcjonariusza”. Ks. Roman miał czas na rozmowy ze swoimi wikariuszami, alumnami, turystami, a także z zagubionymi w świecie i poszukującymi. Ci ostatni przybywali nawet z odległych miasta, aby móc z nim porozmawiać.

Z inicjatywy kamieńskiego proboszcza, a także grona zapaleńców ze Szczecina i z Kamienia doszło w roku 1964 do zorganizowania I Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej. Festiwal szczęśliwie przetrwał wszelkie polskie przełomy i przesilenia i trwa do dnia dzisiejszego. Kamień ze swą piękną, romańsko-gotycką katedrą, którą ostatni z Gryfitów, książę Ernest Bogusław de Croy wyposażył we wspaniałe barokowe organy, stał się znany w Polsce i daleko poza jej granicami. W tych latach Kamień, dawna stolica biskupów pomorskich, bywał nazywany „Letnią muzyczną stolicą Pomorza Zachodniego”.

W roku 1980 ks. Roman Kostynowicz jakby powrócił do Szczecina, gdzie dojrzewała jego decyzja o kapłaństwie, został proboszczem w katedrze św. Jakuba. Do końca swych dni przywracał jej utracone w kataklizmach historii piękno. Jako diecezjalny konserwator zabytków miał pod swoją pieczą kilkaset kościołów – znał ich dzieje, nawiedzał je i dbał o kontakty z ich aktualnymi gospodarzami. Cierpliwie prowadził kartoteki, sporządzał szczegółowe notatki. Poświęcił tym sprawom wiele czasu. Od roku 1959 dojeżdżał z wykładami do seminarzystów w Gorzowie Wielkopolskim, a później w Paradyżu, przekazując im wiedzę z zakresu sztuki sakralnej i opieki nad zabytkami. Kontynuował tę misję także w Szczecinie, w powołanym do życia i wybudowanym w naszym mieście Wyższym Seminarium Duchownym, w mury którego kamień węgielny uroczyście wmurował św. Jan Paweł II 11 czerwca 1987 r. Przypominam sobie z tych paradyskich spotkań dygresję, że warto dbać nawet o ruiny kościołów (nie brakowało ich w tamtym czasie). Był przekonany, że takie, jakby zranione piękno, jest jakimś wołaniem do ludzkiego wnętrza i pomaga człowiekowi.

Gdy w 1972 r. papież Paweł VI powołał do istnienia diecezję szczecińsko-kamieńską pojawiła się możliwość podniesienia z ruin kolejnych kościołów. Ks. Roman angażował się w to dzieło. Czynnym duszpasterzem, oddanym ludziom i gotowym ich wysłuchać był do końca swych dni. W pojedynczym człowieku, którego spotykał poszukiwał, jak prawdziwy artysta epifanii piękna i takim zostanie przez nas zapamiętany.

Postać i dzieło ks. inf. Romana Kostynowicza postanowiono upamiętnić stosowną tablicą, która będzie umieszczona w szczecińskiej katedrze.

Powszechne Warsztaty Pracy istniały do 1951 r., czyli do momentu rozbicia przez władze komunistyczne wszystkich instytucji i organizacji katolickich. Warto pamiętać, że były one jedną z pierwszych placówek edukacyjnych w powojennym Szczecinie. Trudno przecenić rolę i zasługi tej pionierskiej placówki. Może warto ją w stosownej formie upamiętnić, jak i osobę ks. Kazimierza Żarnowieckiego.

Tagi:
wspomnienie

Byliśmy razem przy ołtarzu i przy redakcyjnym stole

2018-12-05 11:05

Katarzyna Woynarowska
Niedziela Ogólnopolska 49/2018, str. 23

Wiadomość o nagłej śmierci ks. Adama Łacha, proboszcza w Nowym Duninowie, który przez niemal dekadę był redaktorem odpowiedzialnym za płocką edycję „Niedzieli”, z trudem jeszcze dociera do naszej świadomości

Archiwum „Niedzieli”
Podczas kolegium redakcyjnego edycji płockiej w centrali „Niedzieli” w Częstochowie, pierwszy z lewej – ks. Adam Łach

Przez wiele lat ks. Adam Łach był jednym z nas. Również wtedy, gdy przestał przyjeżdżać do Częstochowy, pozostał wierny „Niedzieli”, a my nadal traktowaliśmy go jak kogoś bardzo bliskiego. Należał do „niedzielnej” rodziny. Obok tego mocnego mężczyzny o szczerej twarzy, wielkim sercu i dużym poczuciu humoru nie sposób było przejść obojętnie. Ceniliśmy jego dobroć, pracowitość, profesjonalizm i oddanie dla misji „Niedzieli”. Ale nade wszystko kochaliśmy go jako człowieka i kapłana. Nie sposób zliczyć przegadanych w redakcji godzin i litrów wypitej kawy, setek pomysłów, dyskusji i kończonych salwami śmiechu anegdotek, którymi sypał jak z rękawa. Wielu z nas pamięta jubileusz edycji płockiej, na który zjechało się towarzystwo z 21 lokalnych edycji „Niedzieli”, z ówczesnym redaktorem naczelnym ks. inf. Ireneuszem Skubisiem na czele. Wspaniałe spotkanie okazało się wkrótce spotkaniem pożegnalnym z edycją, chociaż nitki wiążące ks. Adama z redakcją nigdy na dobre nie zostały zerwane.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prymas na szczycie klimatycznem COP24

2018-12-10 21:17

bgk / Katowice (KAI)

Abp Wojciech Polak wziął udział 10 grudnia w konferencji pt. “Safeguarding Our Climate, Advancing Our Society”. Wydarzenie towarzyszyło odbywającym się w Katowicach obradom 24. Sesji Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (COP24).

Szczyt klimatyczny ONZ 2018. Fot. Oficjalne materiały organizatora

Konferencję z udziałem naukowców z Francji i Polski zorganizowali wspólnie: Polska Akademia Nauk (PAN), Francuskie Narodowe Centrum Badań Naukowych (CNRS) oraz Papieska Akademia Nauk. Zaproponowane sesje tematyczne dotyczyły wyzwań i etycznych aspektów zmian klimatycznych, obecnej wiedzy i badań naukowych nad zmianami klimatu oraz konsekwencji tych zmian dla społeczeństwa.

Prymas Polski zabrał głos w ramach ostatniej debaty poświęconej dziedzictwu papieża Jana Pawła II. Jak zauważył w swoim wystąpieniu, to właśnie spuścizna myśli papieża Polaka stała się swoistym fundamentem dla opublikowanej w 2015 roku encykliki papieża Franciszka "Laudato si".

„Dla mnie osobiście najbardziej przejmującym fragmentem tej encykliki jest zarysowana przez papieża Franciszka wizja pogłębiającego się kryzysu klimatycznego, która ma fundamentalne znaczenie dla miliardów ludzi żyjących w tak zwanych krajach rozwijających. Jak zauważył papież, «nie dysponują [oni] innymi możliwościami utrzymania się ani innymi zasobami, pozwalającymi im na dostosowanie się do skutków zmian klimatu czy stawienie czoła sytuacjom katastrofalnym» (LS 25)”.

„Rodzi to i z pewnością nadal będzie rodzić – mówił dalej Prymas – poważne kryzysy w tych państwach, w których z powodu zmian klimatycznych nie można zaspokoić podstawowych potrzeb człowieka. Naturalną reakcją środowiska zwierząt, co słusznie zauważa Franciszek, jest migracja na tereny, które nadają się do życia. Te same mechanizmy pchają miliony ludzi do ruszenia w te części świata, w których po prostu są w stanie przeżyć” – stwierdził abp Polak.

Metropolita gnieźnieński przypomniał również, że w konwencjach międzynarodowych ludzie ci nie są uważani za uchodźców, bo problem przymusowej migracji rzadko łączony jest z kwestią ekologii.

„Żyjąc w Europie, w miastach, gdzie najczęściej funkcjonują sprawne oczyszczalnie ścieków, coraz doskonalsze spalarnie śmieci i w środowiskach, gdzie segregacji odpadów uczy się już w szkole podstawowej, trudno nam zrozumieć, że gdzieś na świecie problem zanieczyszczeń może zmuszać do tak radykalnych decyzji, jakim jest ucieczka z własnego kraju” – zauważył Prymas dodając, że podnoszone tak często w kontekście kryzysu migracyjnego postulaty pomagania uchodźcom na miejscu muszą uwzględniać również kwestie ochrony środowiska i optymalnego wykorzystania zasobów naturalnych.

„Nie wystarczy w pokojowy sposób zażegnać zbrojne konflikty i doprowadzić do politycznej stabilizacji. Potrzebne są międzynarodowe inwestycje w infrastrukturę i szeroko pojęte odnawialne (tak zwane „czyste”) źródła energii. Najbiedniejsze kraje świata w zdecydowanej większości swoje gospodarki opierają na nieodnawialnych źródłach energii pochodzących z paliw kopalnianych, które na przestrzeni najbliższych dziesięcioleci zostaną wyczerpane”.

„Jeśli nie nastąpi dywersyfikacja źródeł energii, przepaść dzieląca gospodarki krajów rozwiniętych od tych państw jeszcze bardziej się pogłębi, a kryzys migracyjny nie tylko nie zostanie zażegnany, ale znacznie się spotęguje. Nie można zmusić nikogo do życia w środowisku, w którym nie da się żyć. Obowiązkiem zatem wszystkich, a przede wszystkim chrześcijan, jest nieustanne dopominanie się o prawo każdego człowieka do życia i szczęścia w tym świecie, z tego względu, że jest on obdarzony szczególną godnością” – mówił na koniec Prymas Polski.

Odbywająca się w Katowicach Konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (COP24) rozpoczęła się 3 grudnia i potrwa do 14 grudnia. W wydarzeniu uczestniczy około 20 tys. osób ze 190 krajów, w tym politycy, reprezentanci organizacji pozarządowych oraz środowisk naukowych i sfery biznesu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 7/8 2018

KUL opublikował nieznany skrypt ks. Karola Wojtyły

2018-12-11 07:33

Anna Artymiak

Małgorzata Adamczyk/KUL
Ks. prof. Andrzej Szostek i Katolicka Etyka Społeczna Karola Wojtyły

Mogłoby się wydawać, że wszystkie teksty ks. Karola Wojtyły już znamy. Jednak Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, publikując skrypt dydaktyczny wykładów z katolickiej etyki społecznej swojego profesora, zaskoczył wszystkich ciekawostką wydawniczą. Jest to pierwsza edycja rękopisu złożonego z luźnych kartek i datowanego na 1957 r. Tekst obecnie przechowywany jest w Archiwum Metropolitalnym w Krakowie. Licząca ponad 570 stron pozycja została zaprezentowana w ramach międzynarodowej konferencji naukowej pt. „Etyka i społeczeństwo. O aktualności katolickiej nauki społecznej”.

Stan rękopisu wskazuje, że jest to czystopis z niewielkimi poprawkami samego Wojtyły. - Jeśli chodzi o autorstwo, nie ma żadnej wątpliwości, że jest to ręka Karola Wojtyły, choć na żadnej z tych kart nie ma sygnatury autorskiej - mówił Wojciech Kruszewski, kierownik Katedry Tekstologii i Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej KUL, który był odpowiedzialny za przygotowanie tekstu na podstawie oryginału. Widnieje na nim dopisek „TS” i rok 1979, co by wskazywało na osobę ks. prof. Tadeusza Stycznia i rok znalezienia rękopisu, kiedy to po kwerendzie, która nastąpiła w Krakowie po wyborze kard. Wojtyły na Stolicę Piotrową, znalazł te karty.

Tekst skryptu Karola Wojtyły z katolickiej etyki społecznej powstał jako pomoc dydaktyczna dla studentów. Tytułem i treścią nawiązuje do wykładu prowadzonego w latach 30-tych przez ks. Jana Piwowarczyka na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, który w latach 1939-1945 był rektorem Krakowskiego Seminarium Duchownego. I to on w 1942 r. przyjmował Karola Wojtyłę do grona alumnów. Po odsunięciu ks. Piwowarczyka z UJ i zastąpieniu innym wykładowcami, w 1953 r. ten wykład został jednomyślnie powierzony ks. Wojtyle. Po zamknięciu Wydziału Teologicznego UJ kontynuował on wykłady w krakowskim seminarium. - Zatem jest to skrypt dydaktyczny do wykładu kursorycznego, a nie monografia naukowa do wykładu monograficznego - podkreśliła dr hab. Agnieszka Lekka-Kowalik, profesor Instytutu Filozofii KUL i dyrektor Instytutu Jana Pawła II. Jest w nich też zawarta dojrzewającą jeszcze wtedy myśl filozoficzna młodego Karola Wojtyły. Te szczegóły mogły zapewne wpłynąć na decyzję ks. Stycznia, aby nie umieszczać rękopisu w tomie „Wykładów Lubelskich” z serii wydawniczej „Człowiek i Moralność” Towarzystwa Naukowego KUL. Dziś odrzuca się twierdzenie, że są to jedynie „nieznacznie przeredagowane notatki ks. Jana Piwowarczyka”. Wojtyła jedynie posiłkował się tym skryptem; znał go dobrze i porządnie przestudiował, wnosząc wiele z siebie. Na to wskazują tezy, których nie ma u Piwowarczyka, i wiele odniesień do literatury kościelnej, głównie z kręgu niemieckiego, francuskiego, a także polskiego. Był wtedy po intensywnych studiach nad pismami św. Jana od Krzyża, a następnie Maxa Schelera.

Zresztą sam Wojtyła, co zdradził ks. prof. Andrzej Szostek, „nie chciał wydawać tekstów, które wykładał”. Rękopis wykładu z katolickiej etyki społecznej, podobnie jak pozostałe „Wykłady Lubelskie”, wychodzą po to, by pokazać czytelnikowi w Polsce warsztat naukowy Karola Wojtyła i to, jak starannie przygotowywał swoje wykłady.

Podczas spotkania ks. Alfred Wierzbicki wskazał, że choć nie jest to oryginalna praca naukowa, to w niej zapewne odbija się osobiste doświadczenie pracy fizycznej Wojtyły jako robotnika. - To, że był robotnikiem pozwoliło mu się zetknąć z fundamentalną kwestią, jaką jest ludzka praca. Karol Wojtyła znał pracę ludzką nie z opowieści, nie z traktatów szkolnych i akademickich, ale poznał ją osobiście. To są na pewno doświadczenia, z których czerpał - podkreślał.

Elementem, który wyróżnia i cechuje rękopisy Wojtyły, a które nie zostały umieszczone w tym wydaniu, są inskrypcje aktów strzelistych umieszczane w górnych rogach kartek. Jak zdradził ks. Szostek, sam przyszły papież nigdy ich nie umieszczał w maszynopisach przekazywanych do druku. - W swoich notatkach mam kopię rękopisów Karola Wojtyły, nie z katolickiej etyki społecznej, i także w lewym górnym rogu jest ten akt strzelisty. Żywiłem i dotąd żywię przekonanie, że to był pobożny ksiądz, który pisał ten skrypt - dodał. Inskrypcje wpisywane były zawsze na górnym marginesie rękopisu strony. Wpisywał je po łacinie. Występuje kilka rodzajów tych inskrypcji, np. na górnym prawym rogu zestawione dwie litery greckiego akronimu tytułu mesjańskiego chrystos, obecnego w sztuce chrześcijańskiej i będącego najkrótszym wyznaniem wiary, że Jezus jest Mesjaszem. Drugim - skrót zawołania św. Ignacego Loyoli ad maiorem Dei gloriam, które tłumaczone jest jako wezwanie do gotowości pełnienia woli Bożej w każdym momencie życia. Trzeci - ciężki to określenia, ale można odczytać jako Jezus Panem. Te elementy występują cyklicznie. Pisał je co jakiś czas, nigdy razem. Zawsze korzystał tylko z jednego. Wśród hymnów, które się pojawiają są m.in.: Venis Sancto Spiritus, Ave Maris Stella. Ich wybór może wskazywać pośrednio na czas powstania kopii. Ostatni elementem są cytaty z „Traktatu o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny” św. Ludwika de Montfort. Dzielił na części poszczególne zdania i umieszczał na początku każdej kolejnej strony. Widać, że te słowa stawały się dla niego ważne. Słynne „Totus Tuus” pojawią się na rok przed tym, jak stały się jego mottem biskupim.

Ta praktyka była prawdopodobnie także sposobem modlitwy. Inskrypcji nie widzieli słuchacze wykładów, jedynie on. Jest to niezależna, druga warstwa tekstu. Ten zwyczaj umieszczania aktów strzelistych Wojtyła, później Jan Paweł II, zachował przez całe życie. Zawierały je także wszystkie rękopisy tekstów, które jako papież przekazywał do opracowania do Sekretariatu Stanu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem