Reklama

Arche Hotel

Kościół katolicki na Pomorzu Zachodnim w latach 1979-1989/1990

2018-10-31 08:30

Zygmunt Piotr Cywiński
Edycja szczecińsko-kamieńska 44/2018, str. VI

Z. P. Cywiński
Wykład ks. mgr. lic. Dariusza Grygowskiego, obok dr Michał Białkowski i dr Zofia Fenrych

W dniach 16-17 października br. odbyła się konferencja naukowa, którą zorganizował Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego (US) i Oddział Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) w Szczecinie. Za jej organizację odpowiedzialni byli ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman, dr Michał Siedziako i dr Zbigniew Stanuch. W ciągu sześciu sesji wygłoszono 15 referatów obejmujących lata 1979-1989/1990. Za cezurę początkową przyjęto pierwszy pełny rok posługi papieża Jana Pawła II, za końcową rozpoczęcie procesu zmian ustroju państwa w wyniku obrad Okrągłego Stołu. To czas ważny i przełomowy dla Ojczyzny, kiedy odzyskiwała wolność. W tym procesie Kościół katolicki miał swój znaczący udział.

Otwarcia konferencji dokonali bp prof. zw. dr hab. Henryk Wejman, dr Sebastian Ligarski (naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Szczecinie) oraz ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman, prodziekan ds. Nauki Wydziału Teologicznego US.

Sesja inauguracyjna

Rozpoczął ją ks. dr hab. prof. UKSW Dominik Zamiatała CMF (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), przedstawiając relacje państwo – Kościół w Polsce lat 80. XX wieku. To czas, gdy Kościół zachował swoją suwerenność, Episkopat jedność, prymas Stefan Wyszyński autorytet, a duchowieństwo zaangażowało się w „Solidarność”. Nowy prymas Polski Józef Glemp kontynuował linię kard. Stefana Wyszyńskiego. Po zaskoczeniu wprowadzeniem stanu wojennego starał się łagodzić jego skutki, pomagał internowanym, nawoływał do powrotu na drogę dialogu, co nastąpiło w wyniku kryzysu społeczno-gospodarczego i zmiany władzy na Kremlu, doprowadzając do demontażu systemu komunistycznego.

Reklama

Dr Michał Białkowski (Uniwersytet Mikołaja Kopernika) mówił o dojrzałej recepcji Soboru Watykańskiego II w Polsce, o przemianach polskiej religijności, społecznym wymiar trzech papieskich pielgrzymek do Polski, relacjach Kościół – władza – „Solidarność”, zmianach pokoleniowych w Episkopacie polskim. Podjęty został dialog z religiami niechrześcijańskimi i judaizmem. Rozwijała się teologia posoborowa, wydano cztery tomy liturgii godzin oraz Mszał rzymski dla diecezji polskich. Powstawały nowe ruchy i stowarzyszenia, następowała odnowa życia zakonnego, wszedł w życie nowy Kodeks prawa kanonicznego.

Przemysław Fenrych dzielił się wspomnieniami z lat 80. XX wieku, kiedy to katolicy współtworzyli opozycję demokratyczną. Był on jednym z jej ważniejszych działaczy z terenu naszego regionu, także czynnym w „Solidarności” oraz w prasie i organizacjach katolickich. Pozostawał w centrum wielu ówczesnych wydarzeń, zatem warto, by podjął się napisania i opublikowania szerszych wspomnień.

Sesja II

Rys biograficzny drugiego pasterza diecezji szczecińsko-kamieńskiej abp. Kazimierza Majdańskiego (1916-2007) ukazał ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman. Po nim dr Sebastian Ligarski (IPN Szczecin) pokazał czas, w którym dla twórców kultury kościoły stały się miejscem azylu. Przywołał przykłady tworzenia kultury niezależnej w Kościele katolickim lat 80. XX wieku. Były to m.in. Dni i Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej, inscenizacje, instalacje plastyczne, występy aktorów (H. Mikołajska, M. Reyzache i wielu innych), wystawy dzieł sztuki, groby wielkanocne.

Sesja III

Organizację Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim w rozpatrywanym okresie omówił ks. dr hab. prof. US Grzegorz Wejman. Najważniejsze wydarzenia religijne tego czasu wybrał dr Zbigniew Stanuch (IPN Szczecin). Wymienił ingres abp. K. Majdańskiego do katedry św. Jakuba, obchody 10-lecia ustanowienia diecezji w 1982 r. i 40-lecia ustanowienia nowej administracji Kościoła katolickiego na Ziemiach Zachodnich, długo oczekiwana wizyta Jana Pawła II 11 czerwca 1987 r. w Szczecinie.

Ks. dr hab. prof. US Dariusz Śmierzchalski-Wachocz (Uniwersytet Szczeciński) na podstawie badań w archiwach IPN omówił metody i przykłady prześladowania duchowieństwa na Pomorzu Zachodnim. Były to próby poróżnienia miejscowych biskupów, zresztą nieudane (z akt tych wynika dostrzeganie bp. Jana Gałeckiego jako pobudzającego działania duszpasterskie i inwestycyjne w diecezji). Inwigilacji poddawano seminarzystów, korzystając z tajnych współpracowników, wśród nich także nielicznych wykładowców. Oddziaływano na duszpasterstwo, starając się działać tak, by inicjatyw było tam jak najmniej. Po południu uczestnicy konferencji zwiedzili kościół pw. św. Andrzeja Boboli w Szczecinie. Miał w nim siedzibę Szczeciński Klub Katolików, był też ostoją podziemnej „Solidarności”.

Sesja IV

Swoje badania nad działalnością Szczecińskiego Klubu Katolików im. Michała Plater-Zyberka w latach 80. XX wieku referował dr Michał Siedziako (IPN Szczecin). SKK odegrał dużą role w formowaniu duchowym i społecznym katolików. Członkami Klubu było 500 osób. Wielu z nich włączyło się w działalność „Solidarności”, a potem w budowanie nowej rzeczywistości społeczno-politycznej. Dr Marta Marcinkiewicz (IPN Szczecin) analizowała pomoc Kościoła katolickiego wobec internowanych w miejscach odosobnienia. Była to pomoc charytatywna, ale też podtrzymywanie ich na duchu, zaspokajanie potrzeb religijnych uwięzionych przez odwiedzających biskupów i duchownych. Pomocą Kościół objął też rodziny internowanych.

Sesja V

Czy duszpasterstwo akademickie w Szczecinie było kuźnią opozycji? Na tak postawione pytanie szukała odpowiedzi dr Zofia Fenrych (IPN Szczecin). Duszpasterze akademiccy ukazywali jasno obowiązki chrześcijan wobec Polski. Wyciągając z tego wnioski, akademicy słusznie zajmowali postawę opozycyjną wobec opresywnego systemu komunistycznego. Ks. mgr lic. Dariusz Grygowski zajął się stosunkiem Kościoła do szczecińskich strajków Sierpnia’80. Stoczniowcy postanowili zaprosić przedstawicieli Kościoła do stoczni, dlatego bp Kazimierz Majdański upewniony o tym, że będzie to strajk okupacyjny bez wyjścia na miasto, wyznaczył dla nich ks. Stanisława Szwajkosza, by ten sprawował nad nimi duszpasterską opiekę.

Sesja VI

Jak postępowała odbudowa obiektów sakralnych na terenie diecezji szczecińsko-kamieńskiej, zaznajomił słuchaczy dr Janusz Gierlasiński (Uniwersytet Mikołaja Kopernika). Władze nadal zainteresowane ograniczaniem bazy materialnej Kościoła nader oszczędnie pozwalały na odbudowę kościołów, gdzie powstawały nowe punkty duszpasterstwa. Ciągle też w ruinie pozostawały zabytkowe kościoły w Chojnie i Wolinie.

Dr hab. Elżbieta Wojcieszyk (IPN Poznań) zajęła się duszpasterstwem młodzieży na przykładzie parafii pw. Wszystkich Świętych w Białej. Uznała ją za parafię rozśpiewaną, gdyż udało się zaktywizować jej młodzież na polu muzyki, co owocowało udziałem w Festiwalu Piosenki Religijnej Sacrosong. Wykład dr Katarzyna Lemek dotyczył posługi katechetycznej w diecezji szczecińsko-kamieńskiej w kontekście troski o rodzinę za rządów bp. Kazimierza Majdańskiego, która była cechą charakterystyczną jego posługi. Wykazała to, ukazując przykłady jego działalności – troskę o chrześcijańskie wychowanie młodych, formację nauczycieli, zapewnienie odpowiednich warunków lokalowych do katechizacji. Przełamując stwarzane przez władze trudności, biskup doczekał powrotu katechezy do szkół 13 sierpnia 1990 r.

Omawiana konferencja (jak i trzy poprzednie) realizowana była w ramach Centralnego Projektu Badawczego Instytutu Pamięci Narodowej „Władze PRL wobec Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce 1944-1989” we współpracy z Wydziałem Teologicznym US. Otrzymaliśmy usystematyzowany stan badań oraz pogłębienie i poszerzenie wiedzy, szczególnie w odniesieniu do okresu po 1956 r. Prezentacja wyników badań obejmuje cztery tomy, z których dwa ukazały się drukiem. Trzecia książka znajduje się na etapie składu.

Tagi:
konferencja

XXIII Konferencja Hospicyjna w Częstochowie

2019-01-18 16:48

Anna Wyszyńska

Od 17 stycznia 2019 r. w Częstochowie trwa trzydniowa XXIII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Opieki Paliatywnej i Zespołów Hospicyjnych. Jej tematem przewodnim są słowa św. Jana Pawła II: „Wymagajcie od siebie, choćby inni od was nie wymagali”. Wykładowcami są znakomici prelegenci, specjaliści opieki paliatywnej oraz osoby, którym bliska jest idea opieki hospicyjnej, natomiast organizatorem – jak co roku – Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej. Konferencja połączona jest z Pielgrzymką Hospicjów Polskich na Jasną Górę, która odbędzie się w sobotę 19 stycznia.

Anna Wyszyńska/Niedziela

Duchową inauguracją spotkania była Msza św. odprawiona 17 stycznia w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze. Ks. dr Tomasz Knop, kapelan hospicjum częstochowskiego, który przewodniczył liturgii, powiedział w homilii m.in. – Gdy my dziś tu pielgrzymujemy, to chcemy być z chorymi i cierpiącymi, by pomóc im zarówno w cierpieniu ich ciała, jak i w wymiarze psychicznym. Przeciwdziałamy odrzuceniu chorych i cierpiących. Staramy się być z nimi i dbać o jakość ich życia, by była jak najwyższa, by czuli się w pełni uszanowanymi, cenionymi i kochanymi ludźmi.

Oficjalna inauguracja obrad odbyła się 18 stycznia 2019 r. w sali konferencyjnej hotelu Arche. – Najważniejszym, co w tym roku nam przyświeca, są słowa Jana Pawła II: „Wymagajcie od siebie choćby inni od was nie wymagali” mówiła Anna Kaptacz, prezes Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej. – Ta myśl, chociaż w innej formie pojawiała się na naszych wcześniejszych konferencjach. W tym roku zwracamy uwagę na inną stronę tego zagadnienia. Praca w opiece paliatywnej i hospicyjnej jest wymagająca, każdego dnia pracownicy i wolontariusze stają przed trudnymi decyzjami medycznymi i dylematami etycznymi. Można oczywiście przejść przez życie wykonując swoje obowiązki punkt to punkcie, ale w opiece paliatywnej chodzi o to, aby stale mobilizować siebie do lepszego działania, by rozwijać się wewnętrznie, szkolić, aby nasz pacjent mógł otrzymać od nas jak najwięcej, aby budować z nim jak najlepsze relacje oparte na profesjonalizmie i empatii. Nie możemy poddawać się zwątpieniu i stagnacji. Elizabeth Kübler-Ross mówiła, że trudności w życiu są po to, aby je pokonywać, bo przełamując trudności umacniamy się wewnętrznie.

Wśród tegorocznych wykładowców są specjaliści, którzy wiele wnieśli i nadal wnoszą w rozwój opieki paliatywnej. Są to m.in.: prof. dr hab. n. med. Krystyna de Walden-Gałuszko – wybitny specjalista opieki paliatywnej, dr hab. n. med. Zbigniew Bohdan, dr n. med. Marcin Janecki, prof. dr hab. Stanisław Kłęk, dr n. med. Małgorzata Krajnik prof. UMK, która założyła stowarzyszenie zajmujące się duchowością w opiece paliatywnej, dr n. med. Aleksandra Kotlińska-Lemieszek, dr n. med. Wojciech Leppert, prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opala, dr Artur Pakosz, dr n. med. Jadwiga Pyszkowska,

Celem konferencji jest m.in. poszerzanie wiedzy i wymiana doświadczeń, a także zwrócenie uwagi na aktualne problemy społeczne. Jednym z nich są ograniczone możliwości opieki paliatywnej nad mieszkańcami wsi. Dlatego temat jednego z wykładów brzmi: „Starość na wsi – zagrożenia i wyzwania”. Temat ten przedstawi w sobotę 19 stycznia senator Ryszard Majer. W wypowiedzi dla „Niedzieli” senator Majer powiedział: – Placówek opieki hospicyjnej i paliatywnej, które troszczą się o to, by w ostatniej fazie nieuleczalnej choroby umniejszyć cierpienia chorego, by jego odchodzenie odbywało się w godnych warunkach. Hospicja mają wiele problemów, zresztą podobnie jak tego rodzaju placówki w całej Europie, niemniej dobrze sobie radzą z przeciwnościami losu: niedofinansowaniem czy wypaleniem zawodowym. Od lat zajmuję się sytuacja ludzi starszych, a na tej konferencji chcę zwrócić uwagę na jakość życia mieszkańców wsi. Niestety, mają oni trudniejszy dostęp do placówek opieki paliatywnej, które w większości znajdują się w miastach, czasem nawet nie wiedzą, że takie placówki istnieją. To jest bardzo ważny obszar naszego działania byśmy wyrównywali dostęp mieszkańców do tego rodzaju opieki. Rola placówek pełniących opiekę nad nieuleczalnie chorymi, będzie z każdym rokiem wzrastała, ponieważ społeczeństwo w Polsce starzeje się w szybkim tempie. Bardzo ważne jest rozwijanie całego segmentu opieki prorodzinnej, co ma miejsce, ale trzeba również patrzeć perspektywicznie na sytuację osób w tzw. trzecim wieku.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

ŚDM w Panamie: dziś Polskie Spotkanie Narodowe

2019-01-23 16:39

pb (KAI Panama) / Panama

Dziś wieczorem (czasu panamskiego) polscy uczestnicy Światowych Dni Młodzieży w Panamie zgromadzą się na Polskim Spotkaniu Narodowym. Odbędzie się ono na placu przy centrum handlowym Albrook Mall, gdzie w 1983 r. Mszę św. odprawił św. Jana Paweł II.

Piotr Drzewiecki/Niedziela

Jak informuje Krajowe Biuro Organizacyjne ŚDM, Mszy św. będzie przewodniczył Prymas Polski abp Wojciech Polak, a homilię wygłosi bp Marek Solarczyk, przewodniczący Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Młodzieży. Uczestnicy liturgii będą modlić się w intencji polskiej młodzieży, dziękując za czas przygotowań do ŚDM w Panamie oraz prosić o owoce tego spotkania.

Msza św. rozpocznie się o godzinie 18.00 (o północy czas u polskiego). Po Eucharystii odbędzie się koncert, w czasie którego wystąpią polscy artyści: Olga Szomańska, Darek Malejonek, Marcin Wyrostek, Marcin Januszkiewicz oraz Siewcy Lednicy, a także gość specjalny z USA – Stan Fortuna.

Spotkanie jest otwarte dla wszystkich chętnych. Msza św. będzie sprawowana po polsku, koncert zaś będzie prowadzony w trzech językach - polskim, hiszpańskim i angielskim.

Spotkanie zostało przygotowane przez Krajowe Biuro Organizacyjne Światowych Dni Młodzieży oraz Organizatorów Rejsu Niepodległości.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Panama: w otwarciu ŚDM wzięło udział 150 tys. ludzi

2019-01-23 21:25

pb (KAI Panama) / Panama

Około 150 tys. ludzi wzięło udział we wczorajszej inauguracji Światowych Dni Młodzieży w Panamie – poinformował szef międzyresortowej grupy specjalnej Domingo Espitita. Było wśród nich 75 tys. zarejestrowanych uczestników ŚDM – pielgrzymów, wolontariuszy, duchownych i biskupów. Tym samym skorygował on informację lokalnego Komitetu Organizacyjnego ŚDM, jakoby we Mszy św. na Costa Cintera uczestniczyło jedynie 75 tys. osób.

Panama 2019/flickr.com

Jednocześnie potwierdził on inne ogłoszone przez lokalny komitet statystki o 100 tys. zarejestrowanych pielgrzymów, o 20 tys. wolontariuszy krajowych i 2445 zagranicznych, o 480 biskupach oraz o 2,5 akredytowanych dziennikarzy i pracowników mediów.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Koncert kolęd 2019 300x300 nowy termin

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem